Çok zaman geçtiğinde ve bunu fark ettiğinde bir inanamama durumu oluşabilir. Biz buna "zamanda atlama efekti" diyelim. Herkesin başına geliyor olması durumunuzu sıradanlaştırmaz elbette. Kim bilir siz hangi zaman dilimini atladınız ve bunun hiç farkında bide değildiniz. Aniden dönüp ardınıza baktığınızda ise hayretler içinde kaldığınız birçok şeyi kaçırdığınızı görebilirsiniz. Aslında kaçırmak demeyelim de "atlamak" diyelim.
Maruz kaldığımız iyi veya kötü her ne varsa kontrolümüzün dışında gerçekleştiğini düşünmek yanlış olmaz. Birçok olasılığın içinden seçip aldığımız kararlarımız var. Sonuçlarını kestiremediğimiz ve buna rağmen de aldığımız kararlar var. Cüretkar seçimlerimizde var. Ömrümüzün hatası olabilecek kararlar da var. Gün içinde aldığımız kararların basitliği bir yana dursun ama sonuçları o kadar basit olmayan kararlarımız da var bunların arasında, öyle değil mi?
Mesela bugün evde kalmak ile dışarı çıkmak arasında ne kadar basit bir seçim olduğunu görebiliyorsunuzdur. Ya evde kalmak ile dışarıda olmanın size getireceği olumlu/olumsuz şeyler? Bunların muhasebesini tutabilir misiniz? Burada vurgulanması gereken konu şu aslında; Her şeyin kontrolünde olmasını isteyenler ile daha rahat kararlar alabilen insanların arasında ne fark var? Kontrolcüler lehlerine yönelik daha karlı kararlar alabilir mi? Bunun yüzdesi yüksek görünüyor ama işler yolunda gitmediğinde neler oluyor? Aslında tüm hakimiyetin zedeleniyor ve sonrası için daha da temkinli olmaya itiyor seni ve bu da bir döngü halinde seninle beraber -belki pes edene kadar- sürüp gidiyor.
Öte taraftan yaşamayı ve kararları hayatın akışına göre alan herhangi biri daha mı avantajlıdır? Birçok durumda yanılabilir, birçok seçimde hata yapabilir, birçok telafisi olmayan karar verebilir. Bunların hepsi kontrolcü birinin de başına gelmesiyle durumları birbirlerine benzer hale gelir. Yani aynı yöne giden iki insanın birinin yolun sağındaki kaldırımı kullanması ile diğerinin yolun solundaki kaldırımı kullanması arasında çok fark var gibi duruyor. Aslında hiç farkın olmadığını ya hedefe vardıklarında anlarız, yada varamadıklarında.
"Zamanda atlama efekti" dedik ya az önce, aldığımız her kararın yaşanması muhtemel birçok olasılığı sildiğini bilmek sanırım işin ciddiyetini arttırıyor. Makarna için su koymuştum tencereye şimdi gidip makarnaları suya bırakacağım. Mkarnanın talihine benim mutfaktaki tencere düştü. Oysa lüks bir İtalyan restoranda olmasıyla arasında ne gibi bir fark vardır ki?